Paralaksa tła

Profilaktyka i leczenie zakażeń w przypadku bakteryjnej waginozy

Podziel się wiedzą!

Ponieważ odnowa bakterii Lactobacillus spp. jest procesem długotrwałym, a ciepłe i wilgotne środowisko pochwy stanowi doskonałą pożywkę dla rozwoju drobnoustrojów chorobotwórczych, utrzymanie prawidłowego stanu mikroflory ma kluczowe znaczenie w profilaktyce infekcji.

Do drobnoustrojów wywołujących zakażenia pochwy należą nie tylko bakterie takie jak: gonokoki, ale także drożdżaki oraz pierwotniaki. Należy zaznaczyć, że w sprzyjających warunkach (np. obniżenia odporności) infekcje pochwy wywołać mogą także drobnoustroje oportunistyczne będące składową flory fizjologicznej zdrowej kobiety. Objawy infekcji różnią się w zależności od czynnika etiologicznego je wywołującego: w przypadku kandydozy (infekcji wywołanej przez drożdżaki) są to takie dolegliwości jak świąd, upławy gęste, „grudkowane”, biało – żółte, często z towarzyszącym zaczerwienieniu sromu; pH pochwy jest niższe niż 4.5. Według statystyk aż do 75 proc. kobiet choruje przynajmniej raz w życiu na grzybice pochwy, a u blisko 40-50 proc. ma ona charakter nawrotowy. Objawami typowymi dla zakażeń wywoływanych przez bakterie są upławy – wodniste, jednorodne, koloru białego, szarego lub zielonego; zakażeniu towarzyszy charakterystyczny, rybi zapach. Cechą charakterystyczną zakażeń odrzęsistkowych jest świąd, wodniste, zielone upławy oraz żywoczerwone zabarwienie szyjki macicy. Należy jednak pamiętać, że znaczna część zakażeń organów płciowych przebiegać może bezobjawowo. 

Prawidłowe zdiagnozowanie czynnika etiologicznego infekcji polegające na mikrobiologicznej ocenie biocenozy pochwy oraz zebraniu wywiadu obejmującego analizę występujących objawów oraz dolegliwości jest kluczowe dla przeprowadzenia prawidłowej terapii. Nieleczone zakażenia ginekologiczne   zwiększają ryzyko poronienia, przedwczesnego porodu, czy powikłań pooperacyjnych. W przypadku zakażeń mieszanych (np. bakteryjno – grzybiczych), konieczne jest przeprowadzenie specjalistycznych testów diagnostycznych w kierunku drobnoustroju mogącego być przyczyną infekcji. W przypadku nawracających infekcji, zdiagnozować należy także partnera seksualnego, ponieważ u mężczyzn infekcje dróg moczowo – płciowych często przebiegają bezobjawowo.

Leczenie i profilaktyka zakażeń ginekologicznych z zastosowaniem antyseptyku

Przeciwdrobnoustrojowa aktywność dichlorowodorku oktenidyny obejmuje zarówno wywołujące zakażenia pochwy bakterie Gram dodatnie (np. Streptococcus agalactiae czy Enterococcus faecalis), jak i bakterie Gram ujemne, w tym Pseudomonas aeruginosa oraz Klebsiella pneumoniae. Dichlorowodorek oktenidyny działa także przeciwdrobnoustrojowo względem grzybów, pierwotniaków (w tym rzęsistka pochwowego) oraz wirusów bezotoczkowych (np. HIV). Stwierdzono, że skuteczność przeciwdrobnoustrojowa oktenidyny jest około 10 – krotnie wyższa niż chlorheksydyny, czy preparatów zawierających związki jodu. Cechą specyficzną dichlorowodorku oktenidyny jest  zdolność do utrzymywania aktywności nawet do 24 godzin po aplikacji – zjawisko to określane jest mianem „przedłużonego czasu działania” i jest niezwykle korzystne nie tylko w antyseptyce waginalnej, ale i w każdym obszarze zastosowania, gdzie dochodzić może do nawrotu infekcji czy kolonizacji.

Kiedy należy stosować antyseptyk?

Niektóre preparaty antyseptyczne przeznaczone są specyficznie do stosowania w rejonie waginalnym. Przeprowadzone badania wykazały, że użycie oktenidyny i PVP – jodu (innego antyseptyku stosowanego min. do antyseptyki waginalnej) na zewnętrznych i wewnętrznych narządach płciowych w czasie kontaktowym wynoszącym 30 sekund  prowadziło do redukcji mikroorganizmów w rejonie ujścia cewki moczowej na podobnym poziomie. Jednak szczegółowe wyniki wykazały, że oktenidyna cechuje się wyższą skutecznością na skutek występowania tak zwanego „efektu przedłużonego działania” (oktenidyna nie jest wchłaniana do tkanek – utrzymuje się do 24 h na powierzchni komórek zachowując aktywność przeciwdrobnoustrojową; brak wchłaniania tego antyseptyku przez organizm gwarantuje także bezpieczeństwo jego użycia – w odróżnieniu od niektórych innych antyseptyków, w przypadku oktenidyny nie obserwuje się zjawiska akumulacji w organizmie). Ponadto, użycie jodoforów eliminuje waginalną florę fizjologiczną (w tym zapewniające ochronne pH pochwy bakterie Lactobacillus) na dłuższy okres czasu, niż ma to miejsce w przypadku zastosowania dichlorowodorku oktenidyny.

Skuteczność oktenidyny w leczeniu bakteryjnych waginoz została porównana także z antyseptykami waginalnymi zawierającymi PVP – jod. Siedmiodniowe zastosowanie oktenidyny prowadziło do sukcesu w 75% przypadków, natomiast zastosowanie jodoforu prowadziło do ustąpienia symptomów infekcji w 55% przypadków. Ponadto, w przypadku stosowania oktenidyny, szybciej dochodziło też do rekolonizacji pochwy bakteriami Lactobacillus. Przytaczając słowa profesora Krammera: „…Oktenidyna stosowana do leczenia infekcji zlokalizowanych na błonach śluzowych wykazuje znacznie wyższą skuteczność od PVP – jodu, chlorheksydyny oraz porównywalną z metronidazolem; dlatego też związek ten powinien być traktowany w takich sytuacjach jako lek …”

Ostatnio opublikowane badania dowodzą skuteczności oktenidyny w leczeniu miejscowym bakteryjnym waginozy (BV) oraz innych stanów zapalnych ze szczególnym uwzględnieniem kobiet w ciąży. Dla kobiet w ciąży powinien to być pierwszy lek z powodu wielu ograniczeń związanych ze stosowaniem antybiotykoterapii u kobiet w ciąży. ✵

mgr farm. Marzena Korbecka-Paczkowska

octenisept
Podziel się wiedzą!

Komentarze są wyłączone.