Paralaksa tła

FAS, wciąż nieznany

Podziel się wiedzą!

FAS – podobnie jak inne zaburzenia pozalkoholowe – zaliczone są do tej grupy fizycznych i umysłowych zaburzeń wrodzonych, które są powodowane przez alkohol pity przez ciężarną kobietę. Mimo licznych badań potwierdzających negatywny wpływ alkoholu na rozwój dziecka  w życiu płodowym, samo schorzenie w Polsce nie jest zbyt znane.. 

FAS – historia 

Historia badań nad uzależnieniem od alkoholu oraz jego destrukcyjnego wpływu na jednostki ludzkie  jest bardzo długa, jednak sam Alkoholowy Zespól Płodowy został wykryty i zdiagnozowany całkiem niedawno. Termin Fetal Alcohol Syndrome, od którego wywodzi się skrót FAS, został użyty po raz pierwszy w roku 1973 przez amerykańskich naukowców: K. L. Jonesa oraz D. W. Smitha. Określano nim nieprawidłowości zaobserwowane  u dzieci, które zostały urodzone przez matki-alkoholiczki. Początkowo sądzono, iż defekty występujące u pewnej grupy noworodków, związane są z ich niedożywieniem. Jednak kolejne badania wykazały, iż deformacje typowe dla FAS nie występują u dzieci innych, niedożywionych matek. Uzyskano wtedy pewność, iż to jedynie toksyczne oddziaływanie alkoholu na płód powoduje objawy typowe dla FAS. 

Objawy FAS

Kryteria na podstawie których Alkoholowy Zespół Płodowy jest diagnozowany podlegają ciągłym zmianom. Wynika to z faktu, iż stale pojawiają liczne, coraz to nowsze przypadki. W 

samych Stanach Zjednoczonych rocznie odnotowuje się pięć tysięcy przypadków urodzeń dzieci z FAS. Mimo, iż warunkiem stwierdzenia FAS jest udokumentowany fakt spożywania prze matkę alkoholu  w trakcie trwania ciąży, to można jednak wyróżnić typowe objawy dla Alkoholowego Zespołu Płodowego. Są to:

  • opóźniony rozwoju fizycznego (ogólny zły stan noworodka, który wiąże się z jego  niską wagą urodzeniową oraz wzrostem),
  • anomalie w strukturze oraz funkcjonowaniu mózgu,
  • nieprawidłowości w zakresie wyglądu jak i budowy głowy, twarzy oraz kończyn,
  • zaburzenie funkcji intelektualnych oraz zachowania u dziecka.

Ponadto u dziecka z FAS występują charakterystyczne rysy twarzy takie jak:

  • małe oczodoły,
  • krótki nos,
  • płaska twarz,
  • wąska górna warga,
  • mała żuchwa,
  • niedorozwój środkowej części twarzy.

Alkoholowy Zespół Płodowy dotyka wszystkie grupy społeczne,  występuje bowiem niezależnie od rasy  i kategorii  społeczno-ekonomicznej, z której wywodzi się matka. To czy u dziecka wystąpi zespół FAS zależy od ilości alkoholu wypitego przez matkę w trakcie trwania ciąży. Nie istnieje  jednak bezpieczna dawka alkoholu, którą można spożywać w czasie ciąży, nie ryzykując tym samym uszkodzenia płodu.

 

Wpływ FAS na dalszy rozwój dziecka

Nadpobudliwość oraz niedorozwój umysłowy to najbardziej negatywnie, wpływające na życie dziecka, objawy FAS. Ponieważ przez cały okres trwania ciąży mózg płodu rozwija się, więc narażanie go na działanie alkoholu w jakimkolwiek momencie może w konsekwencji powodować zmiany, które później będą ujawniały się w zachowaniu dziecka.  Najbardziej powszechnym skutkiem jest stałe uszkodzenie mózgu nazywane statyczną encefalopatią. W  przypadku jego zaistnienia, stan mózgu nie pogarsza się ale i nie poprawia. 

Konsekwencje uszkodzenia mózgu w okresie płodowym są różne. Głównym skutkiem opóźnienia są trudności dzieci  z uczeniem się, spadek koncentracji uwagi, pamięci czy zdolności do rozwiązywania problemów. Można zauważyć także brak koordynacji, osłabiony słuch oraz zaburzenia mowy. Ponieważ w Polsce FAS nie jest zjawiskiem dobrze znanym, dzieci nim dotknięte mogą być niewłaściwie  diagnozowane przez nauczycieli  bądź opiekunów.  

Przyszłość badań nad FAS w Polsce 

W Polsce nie dysponujemy obecnie badaniami, które w wystarczającym stopniu  poświęcone byłby dzieciom z Alkoholowym Zespołem Płodowym. Istnieje jednak Stowarzyszenie Zastępczego Rodzicielstwa, które jako  pierwsza polska organizacja, zainteresowała się  prowadzeniem kursów dla rodziców i pedagogów na temat FAS. Prezentowaniem  jego cech i metod postępowania z dziećmi, u których występuje ten problem. Zajęcie się tym problemem jest tak istotne gdyż dalsze badania nad dziećmi z płodowym zespołem alkoholowym ukazały negatywny wpływ FAS na dorosłe życie. Cechowała je  bierność i wycofanie się kontaktach społecznych lub wręcz zachowania antyspołeczne. Pojawiała się także słaba komunikacja interpersonalna oraz większa,  niż u innych,  skłonność do uzależnienia od alkoholu i narkotyków. Tak wynika z badań amerykańskich gdyż nikt w Polsce nie  przeprowadził dotychczas badań, które pozwoliłyby ocenić jak bardzo zdiagnozowany zespół FAS wpływa na losy dzieci w ich dorosłym życiu.  ✤

Joanna Rayzacher

Podziel się wiedzą!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *