Paralaksa tła

Psychologia: Tradycyjnie, czyli jak?

Podziel się wiedzą!

Grudzień to wyjątkowy czas. Jednym kojarzy się z przełomem – zamknięciem starego i przywitaniem Nowego Roku, inni zaś przez prawie dwanaście miesięcy wyczekują Świąt Bożego Narodzenia. Dla każdego z nas oznacza on coś innego, jednak jeśli w tym „czegoś” zabraknie, już nie będzie taki sam. Dlaczego tak wiele w naszym życiu traci na znaczeniu, kiedy omija nas tradycja?

Ozdobione ulice, kolorowe światła, barwne wystawy sklepowe i rozbrzmiewające świąteczne utwory sprawiają, że grudzień to wyjątkowy czas w roku. Nawet dla tych, którzy nie obchodzą Świąt, to przyjemny okres, będący miłym prezentem dla naszych zmysłów, gdyż kojarzy się z długimi wieczorami, gorącą czekoladą, grzanym winem, zapachem korzennych przypraw i pomimo zimowej aury – z ciepłem. Taka atmosfera służy wzajemnej życzliwości i chęci dzielenia dobrych przeżyć z najbliższymi, a to pozwala nam, choć na chwilę, uciec od rutyny. Jest to tym bardziej ważne, ponieważ dla wielu osób szybkie tempo życia jest męczące, a codzienna praca przysparza stresu, co na dłuższą metę może stanowić przyczynę przewlekłego zmęczenia.

Oddech od niepokoju

Ponadto, każdego dnia napotykamy na nowe niewiadome. Wiele nierozwiązanych problemów, nieznane nam możliwości i przyszłość, która nie wiemy co przyniesie – żyjemy w ciągłej niepewności. Taki stan wpływa niekorzystnie na nasze samopoczucie, ale też sprzyja namnażaniu negatywnych myśli i poczuciu niepokoju. Dlatego wszyscy potrzebujemy chwili oddechu i zapomnienia o bieżących trudach, a pomocny w tym może być właśnie ten specjalny, grudniowy okres i zbliżające się Święta Bożego Narodzenia. Dla wielu osób, to specjalny dzień, w którym mogą powrócić myślami do dzieciństwa, wspomnieć bliskich, którzy odeszli oraz spotkać się przy jednym stole z tymi, z którymi widują się tylko jeden czy dwa razy w roku.

Co kraj, to obyczaj…

 Wszelkie tradycje, nie tylko te świąteczne, opierają się na rytuałach. Jak zauważyli badacze tego zjawiska, powtarzanie ukształtowanych schematów, może działać na nas kojąco, ponieważ znane wzorce sprawiają, że świat jest dla nas bardziej przewidywalny, co nie wzbudza w nas niepokoju, a wręcz działa na jego poczucie jak blokada. Ze wszystkich rytuałów jakie towarzyszą nam w życiu, zwykle to jednak te świąteczne mają dla nas największe znaczenie – najczęściej kojarzą nam się pozytywnie, z ciepłą atmosferą, rodzinnym domem i najbliższymi nam osobami. Jednak w każdym kraju, a nawet w każdej rodzinie, sprawa ma się odmiennie. To dlatego, że ktoś kiedyś stworzył i przyjął tradycje, które pielęgnowane przez pokolenia, my kontynuujemy.

„Smak” tradycji

Kiedy zabraknie nam któregoś elementu tradycji – choćby nawet zupy grzybowej na wigilijnym stole, której nigdy nikt nie zjadał oprócz dziadka, którego już dawno z nami nie ma – możemy stracić swoje poczucie bezpieczeństwa, a wówczas znów powróci niepewność oraz uczucie niepokoju. Brak nawet jednej cząstki rytuału może sprawić, że pozostałe potrawy nie będą już smakować tak dobrze jak zawsze, a wykonywane czynności nie będą już sprawiać tyle przyjemności co zwykle. 

„Nienawidzę świąt!”

Pomimo przyjemnych konotacji związanych ze Świętami Bożego Narodzenia, jakie towarzyszą wielu osobom, jest też spora grupa ludzi, która twierdzi, że nie lubi tego czasu. Zamiast wpierać im, że są dziwni lub mało rodzinni, warto pomyśleć co sprawiło, że nabrali oni takiego podejścia. Czasem to kwestia złych skojarzeń, spowodowanych przymuszeniem do wykonywania nielubianych czynności w tym okresie, czy też przykre wspomnienia związane z domem rodzinnym, które mogą mieć bardzo zróżnicowane podłoże. W przypadku takich osób, pewne źle kojarzone rytuały mogą budzić negatywne wspomnienia, na skutek czego ich poczucie niepokoju i dyskomfort psychiczny zwiększą się. To nie znaczy jednak, że do końca świata mają żyć w przekonaniu, że to święta są wszystkiemu winne i dlatego ich nienawidzą.

Święta są okazją

Święta z założenia mają być dobrym czasem, wypełnionym radością, miłością i życzliwością. Należy jednak pamiętać, że to nie one tworzą tradycję. To my kreujemy to jak wyglądają i jakie uczucia w nas budzą. One są więc jedynie okazją do budowania i pielęgnowania naszych własnych rytuałów – to od nas zależy, czy będą dla nas pozytywnym czy negatywnym wydarzeniem. Każdą tradycję można zmienić, a także tworzyć nowe, więc nie bójmy się tego robić. Tylko kiedy będą wprawiać w nas pozytywny nastrój, w pełni skorzystamy z tego czasu, jako ukojenia dla codziennych problemów i niepewności oraz z nadzieją i niecierpliwością będziemy oczekiwać ponownego ich nadejścia. Dlatego też, znając przyczynę czyjejś niechęci do świąt, możemy tej osobie pomóc, eliminując czynnik, który jest powodem jej wrogiego nastawienia. Na przykład, jeśli kojarzą nam się z kłótniami i nerwową atmosferą towarzyszącą świątecznym porządkom czy przygotowywaniu posiłków, pomyślmy co możemy zrobić, jak usprawnić działania, aby zniwelować te negatywne emocje – może warto wszystkie prace zaplanować wcześniej, rozdzielić zadania większej liczbie osób czy rozłożyć na kilka dodatkowych dni? Może rozwiązaniem będzie zmniejszenie liczby potraw lub zakup gotowych, co pozwoli skrócić czas spędzony na gotowaniu? W zależności od problemu, rozwiązań znajdzie się co najmniej kilka. Zastanówmy się, próbujmy różnych sposobów i nadajmy świętom nowy bieg – a jeśli się sprawdzą, może na stałe wejdą do naszego grafiku i staną się nową tradycją?

Tradycje nie są czymś niezmiennym i nadanym nam raz do końca życia. Jeśli czegoś nie lubimy, nie sprawia nam to przyjemności czy nawet powoduje przykrość, zmieńmy to na coś, co będzie dla nas przyjemne i sprawi nam radość. Sami możemy kreować swoją rzeczywistość, więc czerpmy z tej możliwości – modyfikujmy i twórzmy własne tradycje. Grudniowy czas jest wyjątkowy, dlatego wykorzystajmy tę specjalną atmosferę i sprawmy, żeby był on dla nas wyczekiwanym czasem spokoju i oddechu od codziennych trosk.❖

mgr Małgorzata Kuczar,

psycholog

Podziel się wiedzą!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *